ขั้นตอนที่ 1 การเตรียมการ
- ศึกษาข้อมูลและเอกสารที่มีอยู่เกี่ยวกับพื้นที่ที่จะประเมิน รวมถึงประวัติการใช้ประโยชน์ของพื้นที่ ข้อมูลอาทิเช่น ประวัติการใช้ปฏิบัติงานของอุตสาหกรรม การใช้เครื่องมือเกษตรกรรม และข้อมูลชนิดอื่น ๆ ที่อาจทำให้เกิดการปนเปื้อน
- ติดต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น หน่วยงานราชการท้องถิ่น หรือหน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญในการประเมินความเสี่ยงต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อขอความช่วยเหลือและข้อมูลที่เป็นประโยชน์
- กำหนดขอบเขตและวัตถุประสงค์ของการประเมิน ตั้งคำถามเกี่ยวกับประเภทของสารปนเปื้อนที่คาดว่าอาจมีในพื้นที่ ระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้ และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพมนุษย์
ขั้นตอนที่ 2 การสำรวจและการเก็บข้อมูล
- ทำการสำรวจพื้นที่ที่ต้องการประเมิน โดยเก็บตัวอย่างดินและน้ำใต้ดินในจำนวนที่เพียงพอเพื่อวิเคราะห์ ประกอบด้วยตัวอย่างต่างๆ ตามเกณฑ์ที่กำหนด
- วิเคราะห์ตัวอย่างดินและน้ำใต้ดินในห้องปฏิบัติการ โดยใช้เทคนิคทางวิทยาศาสตร์ที่เหมาะสม เช่น การใช้เครื่องมือวิเคราะห์ทางเคมี การสังเคราะห์ธาตุ หรือเครื่องมืออื่น ๆ ที่ใช้ในการวิเคราะห์สารปนเปื้อน
ขั้นตอนที่ 3 การประเมินความเสี่ยงและการแจ้งผล
- ประเมินความเสี่ยงของสิ่งปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดิน โดยใช้ข้อมูลที่ได้จากการสำรวจและการวิเคราะห์ รวมถึงสารที่ประเมินความเสี่ยง ปริมาณสารปนเปื้อนที่พบ และประเภทของสิ่งปนเปื้อน
- แจ้งผลการประเมินความเสี่ยงและข้อมูลอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ให้กับผู้ที่เกี่ยวข้อง เช่น เจ้าของที่ดิน หน่วยงานราชการ หรือประชาชนในพื้นที่ที่เกี่ยวข้อง
- พิจารณาการดำเนินการในกรณีที่พบความเสี่ยงในระดับที่ไม่ยอมรับได้ เช่น การเข้าถึงพื้นที่ที่ปนเปื้อน การลดความเสี่ยง หรือการกำจัดสิ่งปนเปื้อน
ขั้นตอนที่ 4 ติดตามและการตรวจสอบ
- ติดตามและตรวจสอบการดำเนินการเพื่อลดความเสี่ยง ตามที่ได้กำหนดไว้ในขั้นตอนที่
- ปรับปรุงและพัฒนากระบวนการการประเมินการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินต่อไป ตามความต้องการและการเปลี่ยนแปลงในพื้นที่
การประเมินการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและต้องการความเชี่ยวชาญทางด้านวิทยาศาสตร์และสิ่งแวดล้อม จึงควรสืบค้นข้อมูลที่น่าเชื่อถือและติดต่อผู้เชี่ยวชาญในสาขาที่เกี่ยวข้องเพื่อความแน่นอนในการประเมินและดำเนินการต่อไป
ขั้นตอนการประเมินการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดิน
ขั้นตอนที่ 1 การประเมินข้อมูลของพื้นที่เบื้องต้น
ทีมงานของเราจะเข้าเยี่ยมชมโรงงานเพื่อรวบรวมข้อมูลทางกายภาพของพื้นที่และสอบถามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ ที่รับผิดชอบ เพื่อรวบรวมข้อมูลที่จำเป็น แล้วนำไปสู่ขั้นตอนที่ 2
ขั้นตอนที่ 2 การวางแผนการสำรวจดินและน้ำใต้ดิน
แผนการสำรวจดินและน้ำใต้ดินจะถูกพัฒนาขึ้นในขั้นตอนที่ 2 จากข้อมูลที่ได้รวบรวมและวิเคราะห์ในขั้นตอนที่ 1 ในขั้นตอนนี้ เราจะได้
- ข้อเสนอจุดและวิธีการเก็บตัวอย่างดิน
- ข้อเสนอตำแหน่งติดตั้งบ่อสังเกตการณ์ซึ่งได้จากการประเมินทิศทางการไหลของน้ำใต้ดิน
- การบ่งชี้สารเคมีที่เป็นอันตรายและคำนวณเกณฑ์การปนเปื้อนที่ยอมรับได้ภายในบริเวณโรงงาน
ขั้นตอนที่ 3 การสำรวจการปนเปื้อนตามแผนที่ได้กำหนดไว้
เมื่อได้วางแผนสำรวจดินและน้ำใต้ดิน ในขั้นตอนที่ 2 แล้วเสร็จ ก็จะดำเนินการตามขั้นตอนที่ 3 ซึ่งเป็นการสำรวจและเก็บตัวอย่างเพื่อตรวจสอบการปนเปื้อนตามแผนที่ได้กำหนดไว้ โดยมีขั้นตอนประกอบด้วย
- การติดตั้งบ่อสังเกตการณ์
- การเก็บตัวอย่างดินและน้ำใต้ดิน
- การวิเคราะห์ตัวอย่างในห้องปฏิบัติการ
- การรายงานผลการวิเคราะห์
ขั้นตอนที่ 4 การวางแผนและมาตรการการควบคุมและฟื้นฟูเมื่อกรณีพบการปนเปื้อน
เมื่อพบว่ามีการปนเปื้อนเกิดขึ้น ท่านมีความจำเป็นที่จะต้องจัดส่งรายงานเพื่อเสนอมาตรการควบคุมการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินและมาตรการลดการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินให้ไม่สูงกว่าเกณฑ์การปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินให้กับสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด ทางเราสามารถให้การสนับสนุนท่านโดยการ
- จัดทำรายงานเสนอมาตรการควบคุมการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินและมาตรการลดการปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดินให้ไม่สูงกว่าเกณฑ์การปนเปื้อนในดินและน้ำใต้ดิน
- ดำเนินการตามมาตรการควบคุมการปนเปื้อนและมาตรการลดการปนเปื้อน (ถ้ามี)
ที่มา :
กรมควบคุมมลพิษ กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม, 2563. คู่มือการตรวจสอบการปนเปื้อนน้ำใต้ดินจากสถานที่ กำจัดมูลฝอย. แหล่งที่มา : https://www.pcd.go.th/publication/4756, 5 สิงหาคม 2566
เทคโนโลยีสิ่งแวดล้อมโรงงาน กรมโรงงานอุตสาหกรรม กระทรวงอุตสาหกรรม, 2560. คู่มือการเก้บตัวอย่างดินและน้ำใต้ดิน. 5 สิงหาคม 2566